Instytut świecki - rzeczywistość nieznana

"Duch Święty, przedziwny twórca różnorakich charyzmatów,
wzbudził w naszych czasach nowe formy życia konsekrowanego,
pragnąc jak gdyby odpowiedzieć zgodnie z opatrznościowym
zamysłem na nowe potrzeby, jakie Kościół napotyka dziś
w pełnieniu swojej misji w świecie" (VC 10).

Wśród różnorodnych powołań w Kościele powołanie osoby świeckiej konsekrowanej należy do chyba najmniej znanych.
Wspólnoty osób żyjących pośród świata i podejmujących różnego rodzaju pracę zawodową, a równocześnie oddanych Bogu przez szczególną konsekrację, zyskały w Kościele miano Instytutów świeckich życia konsekrowanego. Takie Instytuty istnieją w Kościele od niedawna, ale są już dziś liczne. Zostały one określone przez Papieża Jana Pawła II jako "szczególny dar Ducha Świętego dla naszych czasów". Ich powołaniem i misją jest świadome i konsekwentne życie według rad ewangelicznych: czystości, ubóstwa i posłuszeństwa, potwierdzonych ślubami, przy zachowaniu świeckiego charakteru życia i zaangażowaniu w sprawy świata. Chodzi bowiem o przepojenie duchem Ewangelii świata od wewnątrz - na kształt ewangelicznego zaczynu.
Ojciec Święty Jan Paweł II w swojej adhortacji o życiu konsekrowanym Vita Consecrata pisze o członkach Instytutów świeckich, iż "pragną (oni) przeżywać swoją konsekrację Bogu w świecie poprzez praktykę rad ewangelicznych w kontekście doczesnych struktur, aby w ten sposób być zaczynem mądrości i świadkami łaski w ramach życia kulturalnego, gospodarczego i politycznego. Poprzez syntezę świeckości i konsekracji, która jest ich cechą specyficzną, zamierzają przepajać społeczeństwo nowymi energiami Królestwa Chrystusowego, dążyć do przemiany świata od wewnątrz mocą Błogosławieństw. W ten sposób, choć dzięki swej całkowitej przynależności do Boga są w pełni poświęceni Jego służbie, ich działalność w normalnych warunkach życia w świecie przyczynia się - za sprawą Ducha Świętego - do ożywienia duchem Ewangelii różnych form rzeczywistości świeckich. Dzięki temu Instytuty świeckie zapewniają Kościołowi, każdy zgodnie z własnym charakterem, skuteczną obecność w społeczeństwie" (VC10).
Członkami Instytutów świeckich mogą być również kapłani. Specyfikę ich powołania tak charakteryzuje Ojciec Święty: "Ważną rolę odgrywają także kleryckie Instytuty świeckie, w których kapłani należący do presbyterium diecezjalnego - także ci, którzy są oficjalnie inkardynowani do własnego Instytutu - oddają się w sposób szczególny Chrystusowi poprzez praktykę rad ewangelicznych, zgodnie z określonym charyzmatem. Duchowe bogactwo Instytutu, do którego należą, pomaga im przeżywać głęboko specyficzną duchowość kapłańską, aby dzięki temu być pośród współbraci zaczynem komunii i apostolskiej gorliwości" (VC 10).